ਭਾਗ ੫ ਪਾਠ ੧. ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਅਸੀਂ ਕਿ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਹਰਪਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਹਰਪਾਲ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਰਨ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਕੌਣ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਧਾ ਸੀ। ਹਰਪਾਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਬਦਲਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਜੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰਪਾਲ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ: ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੈਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ, ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਉਸ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਏ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਿਖਾਏ: “ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰੋ”। ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਵੇ। ਦਿਖਾਏ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ। ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿਖਾਓ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੈਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਸ਼ੈਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ, ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਉਸ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਸ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਏ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਪਾਲ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੈਰਨ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਿਖਾਏ: “ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰੋ” ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਪਾਲ ਦੀ ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ ਸ਼ੈਰਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰਪਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਖਾਏ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਣਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ, ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਣਉਚਿਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਇਹ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਿੜਚਿੜਾ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਲਤੀ: ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕੋ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ>ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ‘ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿਖਾਓ’ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ>ਗਲਤੀ: ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਟਾਈਪ ਕਰੋ>